Salatalık Yetiştiriciliği

Salatalık yetiştiriciliğinin nasıl yapıldığını merak edenler buraya! Salatalık, diğer adıyla hıyar kabakgiller familyasından olup, tek yıllık ılıman iklim meyvesidir ve soğuğa karşı çok hassastır. Hıyar, çekirdekli ve çekirdeksiz olmak üzere iki gruba ayrılır. Yetiştirme yerlerine göre, sera ve açıkta yetişen olmak üzere ikiye ayrılırlar. Ayrıca sofralık ve turşuluk olarak da ikiye ayrılan salatalığın ekimi, ilkbaharda soğuklar bittikten hemen sonra yapılmalıdır. Gübreyi çok seven bu bitki için özel hazırlanmış çiftlik gübresi kullanmak toprağın verimliliğini ve organik madde zenginliğini artırır. Salatalık bitkisinin su ihtiyacı yüksektir. Bu sebeple diplerinin nemli tutulması gerekir ancak ilk meyve çıkana kadarki süreçte gereğinden fazla su verilmesi meyvenin sararmasına neden olur.

 



Salatalık Nasıl Yetiştirilir?

Salatalık, doğru yöntemler kullanıldığında yetiştirilmesi en kolay meyvelerdendir. Yaz mevsiminde açık alanda, kış mevsiminde ise serada yetiştirilebilir. Kış mevsiminde su toplaması için derin sürülen toprak, ilkbaharda 10-15 cm derinliğinde sürülerek ekime hazırlanır. Salatalık yetiştirme teknikleri genel olarak dört farklı şekildedir:

       Tohumu kasa, yastık, saksı gibi mikro alanlarda filizlendirip yetişen fidelerin esas yere dikilmesi

       Tohumun direkt esas yere ekilmesi

       Tohumun serada askıya alınması ile yetiştirme

       Fideden yetiştirme

Fide yetiştirme ile zaman tasarrufu sağlanarak erken verim alınır. Açıkta (tarlada) yetiştiricilik faaliyetlerinde masuralar tek sıra (50-60 cm) veya çift sıra (80-120 cm) hazırlanabilir. Serada dikim faaliyetleri sırasında ise fideler önceden açılmış çukurlara ekilip can suyu verilir ve toprakta oluşan boşluklar elle ya da çapa yaparak doldurulur. Tohumların doğrudan ekileceği durumda 1-2 gün önceden tohumlar ıslak bezde bekletilerek hızlı çimlenmesi amaçlanır.

Yapılan toprak analizi sonucuna göre kullanılabilir potasyum, dekar başı 30 kg’dan az ise potasyumlu gübre kullanılabilir. İlk meyveden sonra çiftlik gübresi ya da azotlu gübrelerden birkaç defa verilebilir. Salatalık yetiştiriciliği yapanlar sulama konusuna çok dikkat etmelidir yetersiz sulama meyvede acılığa yol açacaktır ve sulamadaki en kritik zaman meyve bağlama sürecidir. Fideler ekildikten hemen sonra verilen can suyundan meyve tutana kadar birkaç defa ölçülü sulanmalıdır. İlerleyen süreçte su fazlaca önemli olup 2-3 günde bir sulanmalıdır.

 

Salatalık Yetiştiriciliğinde Püf Noktalar

Toprağın çapalanarak havalandırılması, etrafındaki diğer otlardan arındırılması ve toprak neminin korunması açısından faydalıdır. İlk çapa bitki 8-10 cm boylarında iken yapılmalıdır, sonraki süreçte ise 2-3 haftada bir yapılabilmektedir. Çapanın derin yapılmamasına dikkat edilmelidir çünkü salatalık bitkisinin kökleri yüzeysel yayıldığından bitki zarar görebilir. Salatalık yetiştiriciliğinde dikkat edilmesi gereken bazı noktalar:

       İki yıl üst üste aynı toprağa salatalık ekmek verimliliği düşüreceğinden toprağı dinlendirmek ya da farklı bir yıllık bitki ekmek doğru olacaktır.

       Sulama yaparken dipten yapılmalıdır.

       Karbonat ve su karışımı bitki sağlığı için püskürterek kullanabileceğiniz doğal koruyucudur.

       Sulama güneş olmayan saatlerde yapılmalıdır.

Salatalık yetiştiriciliğinde budama konusuna, bitkinin sağlığı açısından önem verilir. Verimin sürekliliği ve dengesiz büyümenin önlenmesi gibi amaçlarla budama yapılır. Ayrıca bitkilerde karpuz telli böceği, danaburnu, yaprak bitleri, bozkurt, kırmızı örümcek gibi canlılardan zarar görme riski vardır. Bitkiyi hastalık veya diğer otlardan korumak için pestisit vb. ilaçlar kullanmak istenirse yetkili ziraat mühendislerinin reçete ettiği şekilde (tavsiye edilen dozda, zamanda) kullanılmalıdır.

 



Hasat Ne Zaman Yapılır?

Salatalığın cinsine ve türüne bağlı olarak dikimden 60-70 gün sonra hasada başlanabilir. İlk hasat için en iyi zaman meyvenin iriliği ve olgunluğunun tespiti ve ekilmiş alanın yarısında gözlenmiş olmasıdır. Hasatta gecikmeden toplama yapılmalı aksi durumda meyvede çekirdeğin gelişmesi ile şekil bozukluğuna, pazarda değerini kaybetmesine ve bitkideki verimin düşmesine yol açar. Hasat günün erken saatlerinde yapılmalı, dalından koparılırken makas benzeri kesici bir aletten yardım alınmalıdır. Hasat süreci ilerledikçe alt yapraklar temizlenmelidir. Bu işlem bitkinin havanalanması ve böceklerden korunması için önemlidir. 

Salatalık Yetiştiriciliği Kârlı mı?

Salatalıklar boylarına, renklerine, şekillerine göre gruplandırılır ve paketlenirler. Türkiye’de sofralık salatalıklar 25-30 kg’lık kasalarda satış yerine ulaştırılır. Turşuluklar ise boylarına göre ayrılır ve pazar değeri daha fazladır. Salatalık içeriğindeki su miktarından dolayı depolamaya uygun değildir fakat %95 nem oranı olan 10-12°C aralığındaki sıcaklık koşullarında 10 gün muhafazası mümkündür. Salatalık yetiştiriciliğinde dekar başı ortalama 15-20 ton verim alınır. Dönemsel kârlılık zaman zaman değişiklik gösterse de tüketim sıklığı kıyası bu işin kârlı olduğu konusunda bize ipucu veriyor. Siz de salatalık yetiştiriciliği yapmak için fide arayışındaysanız buraya tıklayabilirsiniz!